Rekenvaardigheid in het mbo verbeteren: wat werkt volgens experts?
Vier jaar geleden zijn de nieuwe mbo-rekeneisen ingevoerd. Wat dit heeft betekend voor de rekenvaardigheid van studenten, moet nog blijken. Om dat in beeld te brengen is vorig jaar een groot onderzoek gestart, waarvan de resultaten begin 2027 worden verwacht.
Ondertussen verscheen vorig jaar de leidraad Werken aan rekenen en gecijferdheid in het mbo, met praktische aanbevelingen voor rekendocenten en rekencoördinatoren, gebaseerd op bestaand wetenschappelijk onderzoek.
In dit artikel gaan we kort in op enkele aanbevelingen. Ook vroegen we twee rekendocenten wat volgens hen in de praktijk werkt om de rekenvaardigheid van studenten te verbeteren.
Leidraad ‘Werken aan rekenen en gecijferdheid in het mbo’
In het voorwoord van de NRO-publicatie Werken aan rekenen en gecijferdheid in het mbo benadrukt directeur Gerard Baars dat mbo-studenten ‘gecijferde professionals’ moeten worden. In de leidraad doet het NRO (Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek) vervolgens 6 aanbevelingen om het rekenonderwijs daartoe vorm te geven, gebaseerd op kennis uit wetenschappelijk onderzoek.
6 aanbevelingen voor het mbo-onderwijs
- Ontwikkel een visie op rekenen/gecijferdheid
- Geef rekenen een passende plek in het onderwijs
- Ken je studenten
- Zet beproefde didactiek in om gecijferdheid te ontwikkelen
- Kies passende manieren van toetsen en evalueren
- Ontwikkel een professioneel team met continue professionalisering
De volledige, 68 pagina’s tellende leidraad is hier te vinden. Hieronder lichten we drie aanbevelingen eruit.
Ken je studenten: aansluiten op wat ze kennen en kunnen
In de leidraad voor rekendocenten wijst het NRO op de diversiteit van de studentenpopulatie in het mbo, en het belang om aan te sluiten op wat studenten kennen en kunnen.
Rekendocent Danny van Boxtel, verbonden aan de opleiding Lifestyle, Sport en Bewegen van ROC Mondriaan, vertelt hoe hij dit in de praktijk doet. “Wij proberen rekenen zoveel mogelijk te herleiden tot onderwerpen die met sport te maken hebben.”
Hij laat studenten bijvoorbeeld nadenken over het organiseren van een sportevenement. “Daarvoor moet je een realistische planning maken. Hoe lang ben je kwijt met de ontvangst? Hoe lang duurt het toernooi zelf? Maar ook: welke kosten komen er allemaal bij kijken?”
Professionalisering van het rekenonderwijs: ‘Alleen interesse is niet genoeg’
Mbo-docent Waldo van Hemert is voorstander van een verplichte bevoegdheid voor rekendocenten. “Zeg ik als niet-bevoegd rekendocent”, lacht hij.
Op het Summa College, waar hij rekenles geeft aan ISK-leerlingen, is iemand aangesteld die een plan gaat maken om de bevoegdheid van rekendocenten op peil te krijgen. “We zijn hier met vijf rekendocenten en niemand in ons team is op dit moment bevoegd. Zelf ben ik bouwkundedocent, de anderen zijn zij-instromers met interesse in rekenen.”
“Als opgeleid en bevoegd rekendocent ken je álle stappen. Dan weet je waar studenten naartoe moeten en tik je alles aan.”
“Maar interesse is niet genoeg”, vervolgt hij. “Als jij interesse hebt in breuken, ga je waarschijnlijk eerder met breuken aan de slag. Als opgeleid en bevoegd rekendocent ken je álle stappen. Dan weet je waar studenten naartoe moeten en tik je alles aan.”
Passende manieren van toetsen en evalueren
In de leidraad Werken aan rekenen en gecijferdheid in het mbo gaat het NRO uitgebreid in op de rol van toetsen en evalueren. Omdat het rekenexamen tegenwoordig meetelt voor het diploma, maar ook als middel om de beginsituatie van studenten in kaart te brengen en hun ontwikkeling te volgen.
De evaluatieroute van TOA biedt rekendocenten een praktisch instrument om het leerproces van studenten te volgen en te ondersteunen, met een nulmeting, voortgangstoetsen en uiteindelijk het examen.
Rekendocent Danny van Boxtel maakt gebruik van TOA Rekenen. Hij is te spreken over de evaluatieroute, en dan met name de mogelijkheid om domeinexamens af te nemen. “Daardoor weten we op welke gebieden studenten extra aandacht nodig hebben.”
Meer weten over de evaluatieroute van TOA? Dit studiejaar volgden we mbo-docent Cristina Tanasa, die in drie afleveringen vertelt waarom en hoe zij de nulmeting, de voortgangstoetsen en het examen inzet (in haar geval: voor het vak Engels).
Peil.Rekenen MBO 2025-2026: landelijk onderzoek naar rekenvaardigheid mbo-studenten
Om een landelijk beeld te krijgen van de rekenvaardigheid, is vorig jaar een groot onderzoek gestart onder eerstejaars mbo-studenten. Dit gebeurde op initiatief van de Inspectie van het Onderwijs (IvhO) en het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO), dat sinds kort overigens onder de naam NKO (Nationaal Kennisinstituut Onderwijs) opereert. De resultaten hiervan worden naar verwachting begin 2027 gepubliceerd.
Zodra de onderzoeksresultaten bekend zijn, besteden wij daar uiteraard ook aandacht aan. Op de hoogte blijven? Meld je aan voor onze nieuwsbrief of volg ons op LinkedIn.
